Engeland

Van 3 juli 2009 tot en met 1 april 2010 heb ik in het graafschap Kent in Engeland gewoond. Hieronder vind je wat informatie over het land waar ik gewoond heb en een aantal indrukken en ervaringen met de cultuur (ja, ze kunnen niet leven zonder thee)

***** ***** *****

Engeland / Groot-Brittannië / Verenigd Koninkrijk

Engeland maakt samen met Wales en Schotland deel uit van Groot-Brittannië. Voeg daar Noord-Ierland ook nog aan toe en je hebt het Verenigd Koninkrijk. De hoofdstad van zowel Engeland als het Verenigd Koninkrijk is Londen en het is er 1 uur vroeger dan in Nederland. Het Verenigd Koninkrijk maakt geen deel uit van de Eurozone, hun valuta is de Britse Pond (GBP), en 1 GBP is op het moment ongeveer 1.15 EUR waard (of 1 EUR is 0.87 GPB waard). Net zoals Nederland en Denemarken is ook Engeland een constitutionele monarchie, met sinds 1952 Queen Elisabeth II als koningin en de 60-jarige Prince Charles als troonopvolger.

Kaart van het Verenigd Koninkrijk met links Ierland en Noord-Ierland (alleen Noord-Ierland is onderdeel van het VK), op het linker eiland in het noorden Schotland, in het (zuidelijk) westen Wales en het grootste deel is Engeland. Graafschap Kent ligt in het zuid-oosten

Engeland is een stuk groter dan Nederland (130.400 vierkante kilometer, tegenover 41.500 vierkante kilometer in Nederland) en heeft ongeveer 51 miljoen inwoners (Nederland heeft 16,5 miljoen inwoners). Dat komt neer op een bevolkingsdichtheid van ongeveer 252 mensen per vierkante kilometer, op eenzelfde oppervlakte leven we in Nederland met zijn 485’en.

Waar Nederland provincies heeft, is Engeland opgedeeld in graafschappen (counties), ik woon en werk in zuid-oost Engeland in het graafschap Kent wat ook wel bekend staat als The Garden of England, een titel waar Kent trots op is en die ze (in de media) ook graag verdedigen tegenover andere graafschappen. In Kent liggen Dover en Folkestone, wat in samenwerking met Calais en Duinkerke de toegangspoort (ferry’s en de tunnel) tot het Europese vaste land is.

De straat van Dover, met aan Engelse zijde Dover en London en aan Franse zijde Calais en Duinkerken (ongeveer 2,5-3 uur rijden vanaf Rotterdam).

Engelse cultuur en andere grappigheden

Engelsen en hun thee

Engeland staat bekend om het thee drinken en dat is volledig terecht. De eerste maand op kantoor heb ik het zonder koffie moeten stellen omdat ik de enige koffiedrinker was (na een maand hield ik het niet meer uit en heb ik een Senseo op mn bureau gezet). De enige koffie die op kantoor aanwezig was, was van die vieze instant koffiepoeder (geen wonder dat er dan niemand koffie drinkt). De Engelse thee is gewoon smaakloos, maar een stuk donkerder dan Nederlandse thee. Deze zakjes maken de thee echt pikzwart, wat dan meteen verklaart waarom iedere Brit zijn thee aanlengt met sloten melk. Nee, ik overdrijf niet. Een korte omschrijving van de theerituelen op kantoor:

• men neme een kop
• men wast de kop met warm water (zodat het kopje lekker warm is)
• men gooit er een theezakje in
• men vult de kop tot de helft met melk (met het theezakje er in)
• een paar scheuten kokend water er bovenop

Tja, dan vind ik gewoon een kop met kokend water en een zakje Pickwick erin toch makkelijker. En lekkerder. Want door die water/melk/thee mix proef je eigenlijk niks, en je kop thee is door de hoeveelheid melk ook in no time koud. Waarom die kop eerst met warm water opgewarmd moet worden is mij nog steeds een raadsel.
Omdat ze zoveel melk in hun thee drinken, lag de koelkast bij ons op kantoor ook altijd helemaal vol met melkpakken (die hier te krijgen zijn in pakken van 0.5, 1, 2, 4 en 6(!!) liter). Al de melk eens op was, dan was er paniek in de tent want niemand kon dan zn kop thee drinken. Ooit heb ik het in mn hoofd gehaald om in de kantine hardop voor te stellen dat ze dan toch ook hun thee zonder melk konden drinken, de blik op hun gezichten zal ik niet snel vergeten. Thee zonder melk? Nee, dat kan echt niet! Als ik eens met mn (uit NL geimporteerde) kruiden- of smaakjesthee aan mn bureau zat, dan was dat echt het gesprek van de dag op kantoor. “Die gekke Hollander drinkt d’r thee zonder melk!”. Engeland is maar een paar uur rijden en 2 uur varen verderop, maar wat de (thee)cultuur betreft is het een wereld van verschil.

Thuis in de Engelse keuken

De Engelse keuken zelf is niet zo heel bijzonder. De traditionele Engelse keuken heeft bijvoorbeeld Cottage Pie en Shepherd’s Pie, een ovenschotel van een vleesragout en groenten, toegedekt met een dikke laag aardappelpuree (Cottage Pie is met gehakt, Shepherd’s Pie is met lamsvlees). Nou, en dat was het.
Maar gelukkig heeft het Engelse koloniale verleden wat smaak naar de Engelse keuken gebracht. Waar de Nederlandse keuken gezegend is met invloeden uit Indonesië en Suriname moeten de Engelsen het vooral hebben van Indiase curry’s. Erg lekker, maar na een paar maanden begon ik de de boerenkool met worst, en de rendang- en roti-gerechten toch wel te missen.

Public of Private?

Wat me verder erg is opgevallen aan Engeland is de stricte hierarchie die overal heerst. Terwijl we in Nederland een vrij platte cultuur hebben op het gebied van sociale klassen, staat het in Engeland bol van de verschillende klassen die door allerlei vage nuances soms nauwelijks van elkaar te zijn onderscheiden. Zo heeft Engeland nog een erg rijke en invloedrijke upper class met erfelijke titels (het koningshuis, graven/gravinnen, hertogen/hertoginnen en Lords en Ladies). Maar tussen de bijstandsmoeders en upper class zitten nog talloze sociale lagen die voor buitenstaanders als ik maar moeilijk te doorgronden zijn.
Om te beginnen zijn bijvoorbeeld de onderwijs- en zorgstelsels zijn gescheiden in “public” en “private”. Het gaat vaak zó ver dat mensen bij de keuze voor een peuterschool al nadenken of ze hun peuter naar een “public” of “private” peuterschool sturen – en hierbij heb ik het niet over een handjevol gegoede mensen, maar over gewone, hardwerkende, middenklasse burgers. Een kind dat naar een peuterschool is geweest die beter staat aangeschreven heeft meer kans om toegelaten te worden tot een betere basisschool, een betere middelbare school en heeft uiteindelijk meer kans om een van de befaamde Oxbridge studenten te worden (Oxbridge is een samentrekking van de University of Oxford en University of Cambridge). Hierbij moet je wel weten dat een jaar op een private school (basisschool en middelbare school) tussen de 20.000 en 50.000 GBP kost – afhankelijk van de status van de school. In enkele gevallen heb ik bedragen van 80.000 GBP per jaar gehoord, maar daar zit kost en inwoning bij.
Toch is het niet zo gek dat ouders hun kinderen op de beste scholen willen hebben, al vond ik het persoonlijk best bizar dat bij een peuterschool-keuze de mogelijke weg naar Oxbridge al word bekeken. Het is in Engeland heel normaal om op een visitekaartje aan te geven welke academische titels je hebt behaald (afgekort natuurlijk) en als je naar een goed aangeschreven universiteit bent geweest vermeldt je ook de naam van je universiteit en universiteitshuis. Vooral bij specialistische beroepen zijn de visitekaartjes ongeveer een samenvatting van een CV. Ik heb meer dan eens vol verbazing naar de lijst vage titels op een visitekaartje gekeken, om thuis of op kantoor even snel te Googelen wat die titels allemaal echt inhouden.

Engelsen en Europa

In een land met meer dan 50 miljoen inwoners zijn natuurlijk ook meer dan 50 miljoen meningen, ook ten opzichte van de Europese Unie. Toch lijkt er een algemene consensus te heersen waaruit toch blijkt dat de Engelsen erg kritisch zijn over een Europese eenheid.
Op politiek gebied kunnen ze niet natuurlijk helemaal om een verenigd Europa heen, maar op veel punten kiest het Verenigd Koninkrijk ervoor om niet mee te doen. Zo doen zij niet mee aan de Euro (net zoals Denemarken overigens) en is Engeland niet aangesloten bij de Schengen-verdragen. Verder wordt de Engelse mening gesterkt doordat alle EU mislukkingen breed worden uitgemeten in de Engelse media, denk hierbij aan de impact van de financiële problemen in Griekenland of aan de veelbesproken tirade van Nigel Farage tegen EU-President Herman van Rompuy. De Engelse media kunnen geen genoeg krijgen van dergelijke “zie je wel dat Europa een puinhoop is” kwesties. Deze zeer kritische houding van de Engelse politiek ten opzichte van Europa vond ik persoonlijk toch enigszins verbazingwekkend omdat Engeland toch een van de meest invloedrijke landen binnen Europa is.
Niet alleen politiek, maar ook op sociaal gebied blijkt dat Engelsen op een hele bijzondere manier tegen Europa kijken. Zo heet alles ten oosten van Groot-Brittannië “the continent”, ongeacht of het over iets in Polen, Nederland, Italië, Oostenrijk of welk Europees land dan ook ligt. Zodra het op het Europese vaste land ligt is het “the continent”. Zo heb ik het meegemaakt dat ik afspraken in mijn agenda had waarbij ik van de Engelse locatie het precieze adres had, om de volgende dag een afspraak gepland te krijgen op “the continent” waarbij niet eens het land was gespecificeerd.
***** ***** *****

Al met al heb ik in mijn 9 maanden in Engeland enorm veel indrukken opgedaan over dit prachtige land met grappig mensen en soms wat vreemde gewoonten. Engeland is een fantastisch land, de mensen zijn vriendelijk en het weer… tja… in Nederland hebben we ook niet echt een klimaat om over naar huis te schrijven.
Net zoals Denemarken vind ik Engeland zéér aan te raden als vakantieland, maar vooral in de lente/zomermaanden. Houd er wel rekening mee dat Engeland erg groot is en dat je, als je veel wilt zien, waarschijnlijk het beste in Londen kunt verblijven (ivm uitvalswegen), maar de beste manier om Engeland te verkennen is toch om gewoon rond te trekken.

***** ***** *****

Leestips!

Tijdens mijn tripjes in (Zuid-Oost) Engeland heb ik vooral veel gebruik gemaakt van de Zuid-Engeland ANWB Goud-gids, maar ook de Lonely Planet Great Britain en Lonely Planet England kwamen erg van pas. Let, als je gaat reizen naar/door het land, wel op of je in Engeland blijft of ook Wales en/of Schotland bezoekt (in dat geval is dus de Lonely Planet Great Britain -gids aan te raden).

Als je meer wilt lezen over de grappige en leuke gebruiken van de Engelsen, dan is Een Eigenzinnig Koninkrijk – cultuurwijzer voor het Engelse leven aan te raden. Maar ook Engeland wonderland is een zeer geschikt boek over Engeland.